يکشنبه ۰۲ مهر ۱۳۹۶ - 2017 September 24
کد خبر: ۲۵۲
تعداد نظرات: ۱ نظر
تاریخ انتشار: ۱۱ آذر ۱۳۹۳ - ۰۹:۴۲
سه‌رده‌واس بانکوول! سه‌رده‌واس بانکوول!
...یاسمی کُرد است . از کُردان گُرد «ایوانغرب» که سالهاست سمند تقدیر او را روانه ی غربت کرده است.غربتی که در «کُردی سروده»هایش نمودی آشکار و حسی دارد. قطعا بسیاری از خوانندگان نمی دانند که این شاعر نام آشنای معاصر در حوزه ی ادبیات کُردی نیز با خلق آثاری درخور ، توانمندی خود را نشان داده است...







...یاسمی کُرد است . از کُردان گُرد «ایوانغرب» که سالهاست سمند تقدیر او را روانه ی غربت کرده است.غربتی که در «کُردی سروده»هایش نمودی آشکار و حسی دارد. قطعا بسیاری از خوانندگان نمی دانند که این شاعر نام آشنای معاصر در حوزه ی ادبیات کُردی نیز با خلق آثاری درخور ، توانمندی خود را نشان داده است...


ریزان-  به نقل از بلوط

اشاره: شهریور ماه ۱۳۹۲ یعنی حدود یک سال و دو ماه پیش صدای آزادی با دکتر بهروز یاسمی مصاحبه ای داشت با این عنوان که «دکتر بهروز یاسمی؛ از قابلیت های شگفت شعر کُردی غافل ماندیم». در این مصاحبه از وی پرسیده شد:

«سرزمین پدری تان ، سرزمین ناب ترین شعرهای عاشقانه ی کُردی است. با این سرزمین واژه های زلال عاشقانه ،کمتر دست دوستی داده اید . به زبانی ساده تر یا شعرهای کُردی تان را انتشار نداده اید و یا اینکه اصلا در این حال و هوا نیستید .مشتاقم توضیحاتتان را بشنوم.» و او در پاسخ گفت:

«- متأسفانه طوفان ادبیات فارسی ذهن و ذوق ما را در هم نوردید و غرق دنیای خود کرد تا از قابلیت های شگفت شعر کردی غافل بمانیم ولی یک اتفاق تصادفی باعث شد که- اگر چه دیر ولی به صورت جدی - خود را به رود  شعر کُردی بسپارم . مطلب از این قرار بود:شما می دانید که  متأسفانه یا خوشبختانه دچار عوارض شاعری از جمله سیگار کشیدن نیستم.

در یکی از سفرهای ادواری به خانه ی پدری ، پاکت سیگار برادرم وسوسه ام کرد تا یکی از نخ های رشید آن را درآورم و روشن کنم و به لب های مبارک برسانم. در اولین پُک ناشیانه، خانمم سر رسید و با چشمهای دریده مرا دید و هراسان بیرون رفت و یک دقیقه بعد با مادرم در صحنه جرم حاضر شد. منتظر شماتت مادرم بودم که مادر رو به خانم کرد و گفت:

سیکار کیشانیش یه‌ی هه‌وه‌سیگه    دیودی له تار زولف که‌سیگه!

من اول از این که مادرم با این تردستی شیرین و شگفت از این مخمصه نجاتم داد و خانم را دست به سر کرد که چون دود سیگار شبیه موهای توست ، هوس کرده بکشد، در پوست خود نمی گنجیدم. ولی بلافاصله درگیر ظرافت و زیبایی بیت او شدم. خواهش می کنم به واژه "تار" در مصرع دوم توجه کنید که غیر از معنی آن (مثل ) به تار زلف هم اشاره دارد و این همان کاری است که حافظ با زبان فارسی کرده است . از آن روز به بعد به صورت جدی شعر کُردی را به موازات شعر فارسی دنبال می کنم می خوانم و می نویسم بیشتر هم غزل و دو بیتی کُردی.»

اما تا این روزها شعر کُردی را از او نشینده بودم و مدام مشتاق بودم که روزی این اتفاق بیفتد.با «همان گناه همیشه» بسیاری از هواخواهان شعر او را شناختند و به شکلی ویژه تر مثنوی عاشقانه ای، نام دکتر بهروز یاسمی را بر سر زبان ها انداخت. همان مثنوی نابی که با  « ای نگاهت نخی از مخمل و از ابریشم ...» شروع می شد.

سادگی ، بی پیرایگی، عاشقانگی ، و بسیاری دیگر از فاکتورهای ویژه ، این مثنوی را آنچنان در میان عام و خاص چرخاند که امروزه کمتر کسی است که شعر «کوچه» ی مشیری را از بر شده اما مثنوی «از نخ و از ابریشم» بهروز یاسمی را نشنیده و یا در حافظه نداشته باشد.

یاسمی کُرد است . از کُردان گُرد «ایوانغرب» که سالهاست سمند تقدیر او را روانه ی غربت کرده است.غربتی که در «کُردی سروده»هایش نمودی آشکار و حسی دارد. قطعا بسیاری از خوانندگان نمی دانند که این شاعر نام آشنای معاصر در حوزه ی ادبیات کُردی نیز با خلق آثاری درخور ، توانمندی خود را نشان داده است.

یکی از شعرهای کُردی بهروز یاسمی یک مثنوی بلند است که در همایش «مانگ و مانشت » آن را ارائه کرد. طوری که بسیاری از مشتاقان وتشنگاه شعر کُردی را به ابراز احساساتی عمیق وادار نمود.

این مثنویِ سی و شش بیتی در وزن مثنوی های هجایی سروده شده و همان طور که از ظاهر و سبک کار پیداست ، شاعر در این مثنوی، ناخوداگاه مخاطب خود را در مسیری قرار داده که بی هیچ تعارفی به دنیای شعرش ورود کند و بی تکلف بر خوان خیال زلالش بنشیند اثری که با سبک و سیاق زبانی و نحوی مثنوی های فارسی اش همخونی تام دارد.

شعری که نمونه ای ناب برای برانگیختن حس نوستالوژیک کُردان جغرافیای زادگاه شاعر است. شعری که بهروز یاسمی را پس از سالها به میان مردم دیارش باز گردانده و در بازگشتی متفاوت ، همسایه ی قلوب مشتاقان فرهنگ ناب کردی شده است.

شاعر در این شعر با زلالی تام به درد دل با  «شاکه» شاعر نام آشنای کردان کلهر می پردازد و با الهام از برخی مصاریع دیوان شاکه و خانمنصور، خود را بین گذشته و حال مردمان قومش در رفت آمدی گاه تلخ می بیند.

جان کلام اینکه در بهارِ این روزهای ادبیات کُردی «بهروز یاسمی تازه ای» متولد شده است.


 


 

این هم مثنوی «بانکوول» از دکتر بهروز یاسمی :

سه‌رده‌واس بانکووڵ! سه‌رده‌واس بانکووڵ!

ئه‌ێ وجاخ کوور ئه‌ێ میلکان چووڵ

ئه‌ێ کیوه‌ێ به‌رزی گِِ هه تووز و ته‌می

ئه‌و که‌ڵه چه‌نێ وه پیدا نه‌می

ئه‌و که‌ڵ هیول هه‌فده ساڵانه

فرشته‌ێ به‌خت کورده ماڵانه

ئه‌و بریوه پیه‌نه ئه‌و ده‌م چیو قه‌نه

دل له جێ به‌ر دل له جێ که‌نه

ئه‌و گه‌رده‌ن به‌رزه ئه‌و بژانگ شووره

له ژیرو خه‌ن له ژیره‌و نووره

ئه‌و ئه‌بروو پیوه‌ن ئه‌و که‌مان داره

ئه‌و تیر وه‌شن که‌مان ئه‌وشاره

ئه‌و ده‌ێ م ئه‌ل پیچه ئه‌و یه‌قه وازه

ئه‌و بالا به‌رز  که‌مه‌ن درازه

وه قول شاکه ئه‌و وه‌ێ له وه‌ره

" ئه‌و گره‌ێ ئاگر له جه‌سه ده‌ره"١

سخمه‌ێ سکه دووز سه‌وز سوورانی

کونه‌ێ که‌ل پووس گه‌وراێ گوورانی

د ره‌دیف ره‌سن داس له ناو قه‌‌ێێ

گریه‌ێان داگه له بان به‌ێێ

زلفه‌یل لیوولێ خسگه وه شانا

"شکرانم پید بوو که‌س سر نه‌زانا"٢

که‌وی گرده‌نی کفتگه ئه‌و ده‌ر

"شکرانم پید بوو بینای بان سه‌ر"٣

خان مه‌سیور ها کوو ئێ که له بیونێ

شاکه کل بکه‌ێ  له شوون و نیونێ

خان مه‌سیور وه‌تم هه‌م که‌فته‌و هیوورم

بیس و چوار ساله له‌ێ شاره  دیوورم

شار مناڵی! شار بازییم

شار سه‌ر به‌رزی و سه‌رفه‌رازییم

شار برایلم شار دووسه‌یلم

شار عشقه‌یلم شار بووسه‌یلم

شار شادی و شار شیوه‌نم

هووره چره‌یل چه‌مه‌ری خوه‌نم

شار شیرینم شار شارانم

مڵک و ماواگه‌ێ جار جارانم

بیس و چوار ساڵه لی شاره نیم

م دی م نیم ئه‌نیو م کیم؟

نه «خان مه‌سیوورم» نه «میرنه‌ورووزم»

په‌ره ی بنیوسم له حاڵ و رووزم

ویڵ وه‌یلانێ له‌ێ ناو شاره‌یله

گرفتار ناو گرفتاره‌یله

غه‌ریب بێ که‌س بێ هاو نشینێ

بی ده‌دس بێ پاێ بێ دنیا و دینێ

دار بێ سایه‌ێ  بێ به‌رگ و بار‌ێ

له پای نه نیشتن ئیل و ته بار‌ێ

تیول ئه‌لکه‌نیاگ فره دریاگێ

جار وه‌رهه‌لای یه‌ێ شه‌و خوریاگێ


 


دار کولوور له ناوه‌و چووڵێ


بار د دنیا له بان کووڵێ


 


شاکه! یه حال براگه‌ێ تنه


ته‌نیا م نیم گشتێ چیو منه


 


زه‌یومان سیه و کیوه‌مان که‌وه


که‌سێ نیه‌زانی رووژه یا شه‌وه


 


هام‌شوو نه‌ێریم بری برانه


سال تاعوونه سال قرانه


 


له‌ێ ملکه نیه‌خێ مینگه‌نوار‌ێ


ئاسمان ئه‌ور که‌ێ وه‌لی نیه‌وار‌ێ


 


لافاو که‌فته‌و رێ وه‌لی له ماڵان


نه‌که‌فته‌و بان کووره گڵاڵان*


 


کووره گڵاڵان کوورو لاڵ مه‌نن


کوورپه مناڵان هه مناڵ مه‌نن


 


مه‌ر خوداێ ره‌حمان خوه‌‌ێ بکه‌ێ کار‌ێ


تا ئه‌ورێ بایدو تیه‌وێ بوار‌ێ


 


تیه‌و‌ێ بوارێ دنیا بشورێ


ئێ ته‌پ و تووزه له‌ێره بتوورێ


 


ئێ شه‌وه زڵفێ بخه‌ێ وه پشتا


خوه‌ر ئڵا‌ێ له بان سه‌ر مانشتا


 


منی له شار غه‌ریبی بامه‌و


گیا سه‌وز بکه‌ێ وه ده‌م پامه‌و


 


سووسه‌ن بچری ئه‌و سه‌ر نساران


وه تِ مزگانی هاته‌وه یاران*


 


٢۵/٧/٩٣


 


١و٢و٣ خان مسیور


* کووره گلالن لافاو گرته وه ر؟


شاکه


سووسه ن گول چری ئه و سر نساران


وه ت مزگانی هاته وه یاران**


شاکه و خان مسیور

نظرات بینندگان
غیر قابل انتشار: ۰
در انتظار بررسی: ۳
انتشار یافته: ۱
رویا
|
Iran, Islamic Republic of
|
۲۱:۲۵ - ۱۳۹۵/۰۸/۱۲
0
0
سلام مثنوی بانکوول بسیار زیبا و شنیدنی بود
بعضی الفاظ ثقل و سنگین و نتونستم ترجمه کنم ممنون میشم ترجمه روانش برایم ایمیل کنید تشکر.
نام:
ایمیل:
* نظر: